Terug Terug

De magie van het uitgeverschap

Als ik vertel dat ik een uitgever ben, krijgen de meeste mensen een licht glazige blik in de ogen. Vaak komt men niet verder dan dat ik ‘iets met boeken doe’. Ook wordt mij regelmatig gevraagd wat ‘de drukprijs is van een boek van ongeveer 150 pagina’s’. En dat is nu net het onderwerp waar ik vrijwel niets van afweet.

Ik kan mij bij die glazigheid wel iets voorstellen. Niet alleen is de rol van uitgever wat abstract, ook verschilt de invulling per sector. Wat een literaire uitgever doet lijkt, maar in de verte op de activiteiten van een krantenuitgever. En dat verschilt weer hemelsbreed van de werkzaamheden van een educatieve uitgever. Voeg daar nog eens self publishing en cross mediaal uitgeven aan toe en de uitgeefjungle is compleet. Om een beeld te geven lijkt het mij het meest praktisch als ik vertel hoe ik werk.

Meestal begint het proces doordat iemand mij in een mailtje of op een borrel vertelt dat hij of zij een boek wil schrijven of al aan het schrijven is. Omdat wij bij S2uitgevers werken met een niet-traditioneel, geef ik aan wat de voor- en nadelen van dit model zijn. Ook checken we of de auteur en het thema bij S2uitgevers passen. Vaak verwijs ik de auteur door naar een andere uitgever omdat een ander uitgeefmodel beter aansluit. Zijn we allebei enthousiast, dan maken we een afspraak voor een kopje thee.

Tijdens dat kopje thee ben ik niet zozeer geïnteresseerd in het manuscript, maar wel in de auteur: wat is zijn of haar boodschap? Waarom is deze boodschap belangrijk voor hem of haar? Waar zit de passie en wat is de droom? Wil je een internationaal spreker worden? Een nummer 1 op managementboek.nl? Of wil je juist een misstand in onze samenleving verhelpen? Ook wil ik weten voor wie de boodschap interessant is en waarom. Als ik weet wat de auteur drijft én wat behoeftes zijn van de ontvanger, begint de magie: het wordt duidelijk dat we bij het boek een workshop cadeau doen, zodat de auteur direct in contact komt met zijn publiek. Of we denken aan een organisatie voor wie juist dit boek een ideaal cadeau is voor alle klanten. Of we gaan voor een event waar alle bezoekers het boek cadeau krijgen. Vaak heeft de auteur als doel de promotie van zijn bedrijf en dan bedenken we hoe de inhoud van een boek leidt naar meer klanten of meer aanmeldingen voor een training, coaching of advies. Pas als het concept duidelijk is, kijk ik (weer) naar het manuscript. Dan wordt duidelijk hoe de inhoudsopgave eruit moet zien en start de auteur met schrijven. Of het manuscript moet ingekort of juist uitgebreid worden.

Is het concept en de werkzaamheden aan het manuscript duidelijk, dan ‘plak’ ik de auteur aan een ghostwriter, schrijfcoach of redacteur die bij hem of haar past. Dat klinkt simpeler dan het is. Het schrijven van een boek is een proces waarbij een auteur zijn ziel en zaligheid in het boek stopt. Toch is het vaak noodzakelijk dat er nog aan een manuscript gesleuteld wordt: er moet een hoofdstuk uit, het moet in een andere volgorde of de insteek moet anders. Een auteur laat natuurlijk alleen aan zijn ziel en zaligheid sleutelen als dit met respect wordt gedaan en er een ‘klik’ is. Ik ben dan ook blij dat ik beschik over een ruim netwerk van redacteuren die dit met vakmanschap, liefde en aandacht kunnen doen.

Is het manuscript een beetje op dreef, dan volgt een gesprek over de lancering van het boek. Dat kan zijn met een expert op het gebied van free publicity die inschat hoe de auteur straks gepromoot wordt bij kranten, televisie en tijdschriften. Maar als het niet zón hot item is, kan het ook een social mediacampagne betreffen of een event. Ook maken we tegen die tijd een briefing voor de vormgever van het omslag en binnenwerk, wordt indien nodig iemand geregeld die de boekhandels ervan gaat overtuigen dat dit boek ingekocht moet worden en bespreken we de specificaties met de drukwerkbegeleider (dat is degene die wél weet wat de drukprijs is van een boek is). Ergens in de tussentijd maak ik een begroting en een omzetcalculatie. Hieruit wordt duidelijk welke omzet de auteur kan verwachten, welke investeringen hij moet doen en wat zijn verwachte winst is. Is het boek in de realisatiefase, dan wordt vragen we een ISBN  aan, wordt het boek aangemeld bij Centraal Boekhuis en het Commissariaat voor de Media en wordt het tijd om een lanceringsfeestje te organiseren.

Natuurlijk loopt het proces niet altijd zo gestroomlijnd als hierboven beschreven. Dan is het concept niet in een keer helder of het schrijfproces hapert.  Ik kan ondertussen de keren niet meer tellen dat ik tegen een auteur moest vertellen dat het manuscript echt nog een verbeterslag nodig had. En ook dat is niet erg: iemand is dan in ieder geval een stukje verder op weg naar de realisatie van zijn of haar droom of missie. En ik ben iedere keer weer dankbaar dat ik daar een beetje aan mag bijdragen.

 

Stella de Jager

uitgever